У 2024 годзе ў беларускім выдавецтве «Янушкевіч» у перакладзе на беларускую мову выйшаў культавы раман Габрыэля Гарсіі Маркеса «Восень патрыярха» (пераклад на беларускую Сяргея Шупы). Аднак цяпер частку накладу, магчыма, давядзецца знішчыць, калі кнігу не раскупяць.
1 красавіка на сайце выдання «Еўрарадыё» з’явіўся матэрыял пра цяжкасці беларускага кнігавыдавецтва ў эміграцыі. Андрэй Янушкевіч, дырэктар выдавецтва «Янушкевіч», расказаў пра незвычайную праблему. «Восень патрыярха» выдалі накладам у адну тысячу асобнікаў. Разышлося 400 з іх, яшчэ 600 ляжаць на складзе. «Правы на пераклад заканчваюцца летам — што рабіць? Зніжаюць цэны, пішуць у медыя — а кнігі ўсё роўна не прадаюцца, — прызнаўся Янушкевіч. — Магчыма, скончыліся людзі, якім цікавая гэтая кніга?»
У сацыяльных сетках спыталі, няўжо пасля заканчэння правоў кнігу нельга будзе прадаваць. «Так, пасля таго, як скончацца правы, мы не толькі не маем права прадаваць кнігу, а часам яшчэ і мусім знішчыць рэшту», — адказала выдавецтва са свайго афіцыйнага акаўнта.
У сакавіку 2026 года кааліцыю выдавецтваў, у якую ўваходзіць «Янушкевіч», уключылі ў спіс «экстрэмісцкіх фармаванняў». Таму заказваць «Восень патрыярха» ў Беларусь небяспечна. Але вы можаце купіць гэтую кнігу, калі жывяце за мяжой.
Габрыэль Гарсія Маркес — калумбійскі пісьменнік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1982), вядомы сваімі творамі «Палкоўніку ніхто не піша» (1961), «Сто гадоў адзіноты» (1967), «Каханне падчас халеры» (1985). Галоўны герой «Восені патрыярха» (1975) — вечны дыктатар, які знаходзіцца ва ўладзе больш за 100 гадоў. Яго правобразам сталі рэальныя кіраўнікі краін Лацінскай Амерыкі.
Хто такі Янушкевіч і чым важны яго праект?
Андрэй Янушкевіч — гісторык, які заснаваў выдавецтва пад сваім імем у Мінску ў 2014 годзе. Яно выпускала як сучасную беларускую літаратуру, так і класікаў, а асаблівую вядомасць атрымала дзякуючы якасным афіцыйным перакладам папулярнай замежнай літаратуры на беларускую мову — напрыклад, серыі пра Гары Потэра. Многія кнігі выдавецтва станавіліся бэстсэлерамі.
У траўні 2022 года Янушкевіч адкрыў у Мінску сваю краму «Кнігаўка». Проста на адкрыццё прыйшлі прапагандысты Рыгор Азаронак і Людміла Гладкая, якія абурыліся, убачыўшы гістарычныя кнігі і літаратуру на беларускай мове. Следам прыйшлі сілавікі з ператрусам. З крамы забралі сотні кніг, нібыта каб праверыць іх на наяўнасць «экстрэмісцкіх матэрыялаў», а сам выдавец і ягоная калега былі затрыманыя. Адседзеўшы 28 сутак на Акрэсціна, Янушкевіч быў вымушаны з’ехаць з краіны. У студзені 2023 года яго выдавецтва пазбавілі ліцэнзіі.
У Польшчы Янушкевіч зноў адкрыў сваё выдавецтва і кнігарню «Кнігаўка» ў Варшаве. І выдавецтва, і кнігарня сутыкаюцца з немалымі цяжкасцямі ва ўмовах абмежаванага рынку ў эміграцыі, але ўсё ж працягваюць працаваць.
На рахунку выдаўца — беларускія пераклады такіх замежных бэстсэлераў, як «Уладар пярсцёнкаў» Джона Толкіна, «Вядзьмар» Анджэя Сапкоўскага, «Дзюна» Фрэнка Герберта, «Марсіянскія хронікі» Рэя Брэдберы, «Ззянне» Стывена Кінга, «Елаўфэйс» Рэбекі Кван, «Дарога» Кормака Макарці, «Кароль» і «Нуль» Шчэпана Твардаха, «Вялікі Гэтсбі» Фрэнсіса Скота Фіцджэральда, «Чорны абеліск» Эрыха Марыі Рэмарка і іншых, а таксама многія папулярныя кнігі беларускіх аўтараў. Поўны спіс даступны на афіцыйным сайце.
Чытайце таксама
